چرا عذاب خداوند تر و خشک و خوب و بد را با هم می سوزاند؟؟

چرا خداوند خوب و بد را می سوزاند
آنچه در این مقاله می خوانید:

سلام؛

یکی دیگر از سؤالات و شبهاتی که در فضای مجازی و حقیقی بسیار پرسیده می شود و اشکال می شود، چنین است که چرا خداوند متعال در عذاب های خود به اقوام گنه کار، خوب و بد و یا به اصطلاح تر و خشک را با هم می سوزاند؟؟

در ضمن صوت و پادکست بیان و پاسخ به این شبهه، در انتهای همین صفحه قرار گرفت.

طرح شبهه

برای مثال در قوم پیامبرانی همچون لوط، نوح و… علاوه بر انسان های بد کار و گناهکار، خوبان نیز عذاب شدند و علاوه بر خوبان، کودکانی که تکلیفی ندارند نیز عذاب شدند!! و این ظلم است و با عدالت خداوند تنافی دارد.

پاسخ به شبهه

برای پاسخ به این شبهه ابتدا به مقدمه ای می پردازیم:

شبهه کننده در اینجا فرض را چنین می گذارد که خداوند متعال تر و خشک را با هم می سوزاند و سپس درخواست پاسخ می کند که چرا خداوند متعال تر و خشک را با هم می سوزاند!!

در حالی که پاسخ دادن در اینجا وظیفه ما نیست بلکه اثبات اصل این شبهه، وظیفه شبهه کننده است که آیا اصلا خداوند تر و خشک را با هم می سوزاند؟؟

نفی اصل شبهه

اما بدین دلیل که شبهه کننده پاسخی برای این سؤال ندارد، ما به نفی اصل این شبهه می پردازیم.

خداوند متعال که خود عذاب کننده است، در قرآن اینچنین می فرماید:

لَا تَکْسِبُ کُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَیْهَا وَ لَا تَزِرُ وَازِرَهٌ وِزْرَ أُخْرَى.[۱]

هیچ کس، عمل (بدى) جز به زیان خودش، انجام نمى‏دهد؛ و هیچ گنهکارى گناه دیگرى را متحمّل نمى‏شود.

در این آیه خداوند متعال صراحتا می فرماید که هرکس عملی انجام می دهد، نتیجه آن عمل برای همان شخص است و خداوند چنین ظلمی نمی کند که به خاطر عمل بد و ناشایست دیگران، فرد دیگری را عذاب کند.

همچنین خداوند در جای دیگر می فرماید:

مَّنِ اهْتَدَى‏ فَإِنَّمَا یَهْتَدِى لِنَفْسِهِ وَ مَن ضَلَّ فَإِنَّمَا یَضِلُّ عَلَیْهَا وَ لَا تَزِرُ وَازِرَهٌ وِزْرَ أُخْرَى‏ وَ مَا کُنَّا مُعَذِّبِینَ حَتىَ‏ نَبْعَثَ رَسُولا[۲]

هر کس هدایت شود، براى خود هدایت یافته؛ و هر کس که گمراه گردد، به زیان خود گمراه شده است؛ و هیچ کس بار گناه دیگرى را به دوش نمى‏کشد؛ و ما هرگز (قومى را) مجازات نخواهیم کرد، مگر آنکه پیامبرى مبعوث کرده باشیم (تا وظایفشان را بیان کند.).

در مواضع مختلف دیگر نیز با همین عبارت خداوند متعال می فرماید: وَ لَا تَزِرُ وَازِرَهٌ وِزْرَ أُخْرَى‏[۳] و این شبهه را نفی می کند.

بنابراین خداوند متعال که خود عذاب کننده بندگان خویش است، این شبهه را در مواضع مختلف انکار می نماید.

اما چگونه؟!

در این ممکن است سؤال دیگری پیش آید که آیا تمام کسانی که خداوند عذاب می نموده است، گنه کار بوده اند؟ آیا کودکان نیز گناهکار بودند؟؟

در پاسخ به این سؤال باید گفت که در اقوام ظالم، چهار گروه موجود است: اول انسان های گناهمار، دوم انسان های بی گناه و نیکی که امر به معروف و نهی از منکر می کردند، سوم انسان های بی گناه و خوبی که امر به معروف و نهی از منکر نمی کردند و  چهارم کودکان بدون تکلیف.

درباره مورد اول که بحثی نیست چرا که باید عذاب خداوند را بچشند و عذاب خداوند برای اینان نازل گشته است.

در پاسخ به مورد دوم یعنی افرادی که خود بدی نمی کردند و دیگران را نیز از بدی کردن، باز می داشتند، باید چنین گفت که اینان شامل عذاب الهی نمی شدند و خداوند اینان را عذاب نمی نمود.

خداوند متعال در قرآن کریم پس از بیان داستان قوم سبت که عصیان خداوند کردند(برای اطلاعات بیشتر به آیه ۱۶۳ سوره اعراف مراجعه کنید)، سه گروه را در این داستان بیان می کند که عبارتند از گناه کاران، ساکتان و ناهیان از منکر و در باره گروه سوم می فرماید:

أَنجَیْنَا الَّذِینَ یَنْهَوْنَ عَنِ السُّوء.[۴]

نهى کنندگان از بدى را رهایى بخشیدیم‏.

بنابراین بنا به گفته خود قرآن کریم، آمران به معروف و ناهیان از منکر از عذاب الهی مأمون بوده اند.

اما گروه سوم افرادی هستند، که آمر و ناهی نبودند! اینان به گفته خود خداوند در قرآن کریم باید عذاب شوند، چرا که گناه را دیدند و سکوت کردند و مخالفتی با آن نکرده و احساس مسئولیتی نداشتند!

شاهد این سخن آیه قرآن کریم است که در ذیل همان داستان قوم سبت، گفتگو ایشان را بازگو می کند:

وَ إِذْ قَالَتْ أُمَّهٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا اللَّهُ مُهْلِکُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِیدًا قَالُواْ مَعْذِرَهً إِلىَ‏ رَبِّکُمْ وَ لَعَلَّهُمْ یَتَّقُون‏.[۵]

و هنگامى که گروهى از آنها (به گروه دیگر) گفتند: چرا افرادی (گنهکار) را اندرز مى‏دهید که سرانجام خداوند آنها را هلاک خواهد کرد، یا به عذاب شدیدى گرفتار خواهد ساخت؟! گفتند: (این اندرزها،) براى اعتذار (و رفع مسئولیت) در پیشگاه پروردگار شماست؛ و نیز شاید آنها (بپذیرند، و از گناه باز ایستند، و) تقوا پیشه کنند!.

بنابراین سکوت در مقابل گناه خود گناه است و استحقاق عذاب دارد و در آیه بعد نیز(همان طور که در گروه سابق بیان شد) خداوند اینان را که نهی از منکر نمی کردند، نجات یافته نمی داند و تنها افرادی که انذار دادن را نجات یافته می داند.

سیدرضی(رحمه الله علیه) در کتاب شریف نهج البلاغه، حدیثی بسیار زیبا در این باره نقل می نماید که امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند:

الرَّاضِی بِفِعْلِ قَوْمٍ کَالدَّاخِلِ فِیهِ مَعَهُمْ وَ عَلَى کُلِّ دَاخِلٍ فِی بَاطِلٍ إِثْمَانِ إِثْمُ الْعَمَلِ بِهِ وَ إِثْمُ الرِّضَى بِه‏.[۶]

هرکس که از کار گروهى راضی باشد، همانند کسى است که همراه آنان بوده و هر کس که به باطلى روى آورد، دو گناه بر عهده او باشد، گناه عمل باطل، و گناه رضایت به کار باطل.

مرحوم کلینی(رحمه الله علیه) نیز در کتاب شریف اصول کافی می نویسد:

أَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى شُعَیْبٍ النَّبِیِّ ص أَنِّی مُعَذِّبٌ مِنْ قَوْمِکَ مِائَهَ أَلْفٍ أَرْبَعِینَ أَلْفاً مِنْ شِرَارِهِمْ وَ سِتِّینَ أَلْفاً مِنْ خِیَارِهِمْ فَقَالَ یَا رَبِّ هَؤُلَاءِ الْأَشْرَارُ فَمَا بَالُ الْأَخْیَارِ فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهِ دَاهَنُوا أَهْلَ الْمَعَاصِی وَ لَمْ یَغْضَبُوا لِغَضَبِی.[۷]

خداوند متعال به شعیب نبى(علیه السّلام) وحى کرد که: من از قومت صد هزار نفر را عذاب مى‌کنم؛ چهل هزار نفر از افراد اشرار و شصت هزار نفر هم از خوبان! شعیب عرضه داشت: پروردگارا! آنان را که عذاب مى‌کنى نااهلانند، پس علّت عذاب خوبان چیست‌؟ خداوند عزّ و جل به او وحى کرد که:آنها با اهل معصیت مدارا کردند و به خاطر غضب من خشمگین نشدند.

بنابراین کسانی که امر به معروف و نهی از منکر نمی کردند نیز باید عذاب می شدند.

اما کودکان چه؟! گروه چهارم کودکانی هستند که دیگر تکلیفی نداشتند که بخواهند گناه کننند یا نه و راضی باشند یا خیر!

مرحوم قطب راوندی(علیه الرحمه) در کتاب قصص الأنبیاءِ خویش، از حضرت عُزَیر(علیه السلام) اینچنین نقل می کند:

قَالَ عُزَیْرٌ یَا رَبِّ إِنِّی نَظَرْتُ فِی جَمِیعِ أُمُورِکَ وَ أَحْکَامِهَا فَعَرَفْتُ عَدْلِکَ بعقلی وَ بَقِیَ بَابُ لَمْ أَعْرِفُهُ إِنَّکَ تَسْخَطْ عَلَى أَهْلِ الْبَلِیَّهِ فتعمهم بِعَذَابِکَ وَ فِیهِمُ الْأَطْفَالِ …… یَا عُزَیْرٌ إِنْ الْقَوْمِ إِذَا اسْتَحَقُّوا عَذَابِی قَدَرْتَ نُزُولِهِ عِنْدَ انْقِضَاءِ آجَالٍ الْأَطْفَالِ فَمَاتَ أُولَئِکَ بِآجَالِهِمْ وَ هَلَکَ هَؤُلَاءِ بعذابی.[۸]

حضرت عُزیر پیامبر(علیه السلام) به خداوند عرضه داشت: پروردگارا! من در همه امور تو تفکّر کردم و با عقل خودم به عدالت تو پى بردم، اما چیزى ماند که آن را نفهمیده ام و آن اینکه تو بر اهل بلا خشم مى گیرى و عذاب همه را فرا مى گیرد، در حالى که در میان آنان کودکان خردسال نیز هستند،(تر و خشک را با هم مى سوزانى؟) …… گفته شد: اى عزیر! هرگاه مردمى سزاوار عذاب من شوند، هنگامى آن عذاب را نازل مى کنم که عمر کودکان نیز به سر آمده باشد؛ پس کودکان بر اثر سرآمدن اجلشان مى میرند، اما گنهکاران با عذاب من هلاک مى شوند.

بنابراین خداوند ظلمی در این باره نکرده است.

صوت پاسخ به این شبهه

در بخش پادکست و رادیو سایت قرار داده شد:

امیدوارم که در این پست، پاسخ خود را دریافته باشید، در انتهای همین صفحه منتظر نظرات و سؤالات شما هستم.

موفق و پیروز باشید.


[۱] قرآن کریم، سوره انعام، آیه۱۶۴

[۲] قرآن کریم، سوره اسراء، آیه۱۵

[۳] قرآن کریم، سوره فاطر، آیه۱۸ – قرآن کریم، سوره زمر، آیه۷

[۴] قرآن کریم، سوره اعراف، آیه۱۶۵

[۵] قرآن کریم، سوره اعراف، آیه۱۶۴

[۶] نهج البلاغه، حکمت۱۵۴

[۷] الکافی، ج۵، ص۵۵

[۸] قصص الأنبیاء، ص۲۴۰ – بحارالأنوار، ج۵، ص۲۸۶ و ج۱۴، ص۳۷۱

لینک کوتاه

smahdi.info/25393

ابوطالب خانی
ابوطالب خانی

شیعه ویترین و نماد اهل بیت (علیهم السلام) است، پس سعی کنیم نماد خوبی برای امام زمانمان باشیم.

درباره

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

آخرین مقالات